Jednym z efektów postępującej cyfryzacji jest zwiększające się zapotrzebowanie rynku pracy na specjalistów z obszaru technologii informacyjnych i komunikacyjnych. W Polsce od lat obserwuje się coraz szersze wykorzystywanie nowoczesnych rozwiązań i narzędzi pozwalających na efektywne gromadzenie informacji, sprawne jej przetwarzanie, szybkie przekształcanie do postaci elektronicznej oraz bezpieczne przesyłanie. Przez pandemię COVID-19 zaistniała konieczność znacznego uintensywnienia dokonującej się w rodzimych przedsiębiorstwach transformacji cyfrowej i przyspieszenia realizowanych w nich procesów wdrożeniowych, co wywołało jeszcze większy wzrost popytu na specjalistów z zakresu ICT. Do nasilającego się zjawiska występowania poważnych niedoborów na rynku pracy dodatkowo przyczynił się bardzo dynamiczny rozwój e-usług, w tym szczególnie ucyfrowienie usług w handlu, w administracji publicznej i w ochronie zdrowia.
W 2020 roku, w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, pracodawcy zmuszeni byli w trybie iście błyskawicznym wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne oraz zaimplementować takie narzędzia, które umożliwiłyby personelowi wykonywanie pracy w sposób zdalny. Również w branży ICT znakomita większość osób zaczęła wówczas świadczyć pracę ze swoich prywatnych lokalizacji. Co ciekawe, w branży technologii informacyjnych i komunikacyjnych, po okresie pandemii, udział ofert pracy zdalnej nie spadł, a wręcz przeciwnie – wzrósł. W I kwartale 2022 roku już prawie 3/4 wszystkich publikowanych ogłoszeń kierowanych do specjalistów w obszarze ICT dotyczyło właśnie pracy zdalnej. Warto w tym kontekście zaznaczyć, że wspomniany udział nawet w czasie występowania największego zagrożenia związanego z ryzykiem zarażeniem się wirusem SARS-CoV-2 nie był aż tak wysoki. Należy też dodać, że bezpośrednio przed pandemią udział ten wynosił jedynie kilkanaście procent.
Dzięki rozpowszechnieniu się formuły pracy zdalnej informatyk, który szuka najodpowiedniejszej dla siebie oferty pracy, nie jest już ograniczony miejscem zamieszkania i może wybierać spośród propozycji z całego kraju. Co więcej, może podjąć pracę w firmie znajdującej się w dowolnym miejscu na świecie i to właściwie nie ruszając się z domu. Jest to perspektywa bardzo kusząca, bowiem wynagrodzenie oferowane przez korporacje, które decydują się poszukiwać pracowników na rynku globalnym, bywa dużo korzystniejsze od tego, które mogą zaproponować polskie przedsiębiorstwa. Faktem jest także, że zagraniczni pracodawcy, starający się znaleźć specjalistów w Polsce, w swoich ogłoszeniach zdecydowanie częściej ujawniają poziom oferowanych zarobków, co niewątpliwie podsyca zainteresowanie potencjalnych aplikantów.
Rosnący popyt na specjalistów z obszaru technologii informacyjnych i komunikacyjnych, coraz łatwiejszy dostęp do globalnego rynku pracy oraz zwiększająca się liczba zagranicznych podmiotów poszukujących pracowników w Polsce prowadzi do tego, że oczekiwania płacowe kandydatów stale rosną. W 2021 roku odnotowano rekordowo wysokie wynagrodzenia w branży ICT, co dla krajowych firm staje się nie lada wyzwaniem. Na podstawie analizy opublikowanych ofert można zauważyć, że płaca osoby decydującej się na świadczenie pracy w formule zdalnej lub hybrydowej była wyraźnie wyższa od płacy osoby wybierającej wypełnianie swych obowiązków zawodowych stacjonarnie. Co ciekawe, jeśli chodzi o zarobki informatyków, to różnice występujące między poszczególnymi województwami Polski z roku na rok są coraz mniejsze, co bezsprzecznie stanowi jeden ze skutków popularyzacji pracy na odległość.
Atrakcyjność zarobków osiąganych w branży ICT potwierdzają dane Głównego Urzędu Statystycznego odnoszące się do sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności. Otóż w 2021 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sekcji informacja i komunikacja było na poziomie 178% średniej krajowej (tj. 10.065,28 zł wobec 5.662,53 zł). W każdej z pozostałych sekcji PKD przeciętne zarobki były niższe. W drugiej pod względem atrakcyjności sekcji – działalności finansowej i ubezpieczeniowej – przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło wtedy 9.256,41 zł. Dla porównania, w przemyśle średnia płaca opiewała na 5.913,67 zł, w budownictwie – na 5.824,62 zł, w edukacji – na 5.673,23 zł, w handlu – na 5.529,92 zł (źródło danych GUS: publikacja pt. Zatrudnienie i wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 roku, Warszawa 2022, tablica 9).
Dr hab. Anna Turczak, prof. uczelni. Uniwersytet Szczeciński. Instytut Ekonomii i Finansów. Ul. Mickiewicza 64, 71-101 Szczecin. E-mail: anna.turczak@usz.edu.pl.